Hocaların 2014 öngörüleri


EKO - YORUM
Prof. Dr. Mehmet Hüseyin Bilgin


08 Ocak 2014


Hocaların 2014 öngörüleri



İstanbul Ekonomik Araştırmalar Derneği tarafından geleneksel olarak yapılan “Hocaların Gözüyle Türkiye Ekonomisi Araştırması”, yine ilginç sonuçlar ortaya koydu. Bu yıl 266 iktisat hocasının katıldığı ve 03-17 Aralık tarihleri arasında “online anket” yöntemiyle gerçekleştirilen araştırma kapsamında sorulan 17 soruya hocaların verdiği cevaplar hayli şaşırtıcı.

Araştırmanın sonuçları, önceki yıllara kıyasla iyimserlikte artış olmasına rağmen, iktisat hocalarının dünya ve AB ekonomisinden pek umutlu olmadıklarını gösteriyor. Ankete katılanların ancak yarısı 2014 yılında dünya ekonomisinden umutlu. Avrupa borç krizi konusunda ise hocaların daha karamsar oldukları anlaşılıyor. Gerçekten de hocaların yüzde 66’sı, 2014 yılında Avrupa borç krizinde belirgin bir iyileşme beklemiyor.

Buna karşılık, ABD ekonomisine ilişkin beklentiler ise olumlu. Hocaların yüzde 66’sı 2014 yılında ABD ekonomisinde bir toparlanma bekliyor. FED’in tahvil alımlarını 2014 yılında azaltacağını öngörenlerin oranı ise yüzde 65’ten fazla. FED’in Aralık ayı toplantısında aldığı karar, bunun gerçekleşme ihtimalinin yüksekliğini gösteriyor. FED’in tahvil alımlarını azaltmasının beklenmesine rağmen, hocaların gelişmekte olan ekonomilere ilişkin beklentileri ise genel olarak (yüzde 57) olumlu.

Türkiye “iyi” yolda, ama ya riskler…


Ankete katılan hocaların Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmeleri de büyük ölçüde olumlu. Türkiye’nin mevcut ekonomik durumunu  “normal” ve “iyi” olarak değerlendiren hocaların oranı yüzde 76. “Kötü” olarak değerlendirenlerin oranı ise sadece yüzde 21. Öte yandan, hocaların önemli bir bölümü (yüzde 62), 3. Köprü ve 3. havaalanı gibi büyük kamu yatırımlarının ekonomiyi olumlu etkileyeceğini düşünüyor.

Buna rağmen, hocaların Türkiye ekonomisine ilişkin 2014 yılı beklentilerinin pek parlak olmadığını söylemek gerekir. Hocaların neredeyse yarısı 2014 yılında yüzde 3-4 aralığında bir büyüme bekliyor. Büyüme tahmini yüzde 2-3 aralığı olan hocaların oranı yüzde 30’dan fazla. Yüzde 4’ün üzerinde büyüme bekleyenlerin oranı ise sadece yüzde 16,5.

Ekonomideki en önemli sorun olarak cari açığı gören (yüzde 47,6) hocaların yüzde 25’i, 2014 yılındaki seçimleri ve politik istikrara ilişkin endişeleri risk unsuru olarak değerlendiriyor. Ayrıca hocaların yarısı (yüzde 52,3) 2014 yılındaki seçimlerin ekonomik istikrarı olumsuz etkileyebileceğini düşünüyor. 2013’ün son haftalarında yaşanan olayların benzeri bu yılda yaşanırsa ya da siyasetteki gerginlik böyle devam ederse, ekonomik istikrarın bundan olumsuz etkileneceğini söylemek, herhalde yanlış olmaz.

Merkez sınıfı geçti


Merkez Bankası, önceki yıllarda olduğu gibi hocalardan yine geçer not aldı. Merkez Bankası’nın dış ve iç riskler karşısında izlediği politikaları hocaların yüzde 42’si “iyi”, yüzde 38’i de “normal” olarak değerlendiriyor. Enflasyonla mücadele konusunda ise Merkez’i başarısız bulan hocalar, 2014’te TÜFE’de hedefin tutmayacağı görüşünde. Hocaların yüzde 58’i TÜFE’yi yüzde 7-9 aralığında bekliyor.

Döviz kuruna gelince, 2013’ün 2. yarısındaki iç ve dış gelişmeler bir daha gösterdi ki, Merkez Bankası’nın döviz kuru üzerindeki etkisi çok sınırlı. Kuru belirleyen büyük ölçüde iç ve dış gelişmeler. Özellikle küresel piyasalardaki gelişmelerin etkisi büyük. İçeride ise siyasetteki gelişmelerin ekonomideki gelişmelerden daha belirleyici olduğu anlaşılıyor. Bu nedenle, Merkez Bankası’nın piyasaya döviz satarak ya da alarak kuru belirleme/etkileme çabasının sonuç vermesi çok zor.

Öte yandan, hocaların yüzde 60’ı 2014 yılında Türkiye’de faizlerin artacağı görüşünde. En çok kazandıracak yatırım aracı olarak ise hisse senedi (yüzde 32,3) ve döviz (yüzde 31,9) ön plana çıksa da, hocaların yüzde 20,9’u faiz diyor. Altın diyenlerin oranı ise yüzde 14,9. Bu oranlar, hocaların sepet önerdiği şeklinde yorumlanabilir.